تبلیغات
آموزشگاه علمی کوثردانش*کد* - مطالب چهارم دبستان
آموزشگاه علمی کوثردانش*کد*
فردایی بهتر با فرزندانی داناتر

مرتبه
تاریخ : شنبه 18 آبان 1392
ارسال توسط نورالدین آهنگران
مرتبه
تاریخ : جمعه 17 آبان 1392

«تنفّس»

 

هر موجود زنده‌ای به انرژی نیازمند است. موجودات زنده از این انرژی برای رشد، حرکت و ... استفاده می‌کنند. سوختی که موجودات زنده برای تأمین انرژی از آن استفاده می‌کنند، غذایی است که می‌خورند. انرژی غذا در فرآیندی به نام تنفس آزاد می‌شود.

 

مهم‌ترین راه آزاد کردن انرژی موجود در غذاها ترکیب شیمیایی ماده‌ی غذایی با اکسیژن است. زمانی که ماده‌ای می‌سوزد با اکسیژن هوا ترکیب می‌شود و تولید انرژی می‌کند. هنگامی‌که موتور ماشین بنزین مصرف می‌کند، برای تولید انرژی آن را با اکسیژن می‌سوزاند. سلّول‌های بدن نیز ماده‌ی غذایی را با اکسیژن ترکیب می‌کنند تا از انرژی حاصل استفاده کنند؛ در این صورت از آب و گاز زاید، کربن دی‌اکسید ایجاد می‌شود. مادّه‌ای که باید با اکسیژن بسوزد و انرژی آزاد کند در درجه‌ی اوّل گلوکز (نوعی قند) است اما در صورت کمبود آن، بدن می‌تواند مواد چربی را بسوزاند.

برای انجام عمل اکسیداسیون ابتدا باید اکسیژن از محیط سلّول جذب شود و پس از انجام عمل اکسیداسیون دی‌اکسید کربن حاصل بلافاصله دفع شود.

در جان‌داران پرسلولی مانند انسان، دستگاه تنفس فقط تأمین‌کننده‌ی اکسیژن از محیط است. این دستگاه قادر است اکسیژن محیط را بگیرد و دی‌اکسید کربن حاصل را دفع کند. در بدن جان‌داران پرسلولی، متناسب با ساختمان بدن و محیط زندگی، اندام تنفّسی به صورت آبشش در جانوران آبزی و شش در جانوران هوازی است.

البته دربعضی از جانوران نظیر قورباغه، تنفس پوستی بسیار مهم است و پوست باید همیشه مرطوب باشد. گاز اکسیژن از شش‌ها یا آبشش‌ وارد خون می‌شود و بیش‌تر  آن به صورت ترکیب با هموگلوبین به سوی سلّول‌های بدن می‌رود.

 

ساختمان عمومی دستگاه تنفسی انسان

-          مجراهای تنفسی شامل بینی، حلق، حنجره، نای، نایژه‌ها و نایژک‌ها

-          شش‌ها

-          قفسه‌ی سینه

-          ماهیچه‌های تنفسی

 

مجاری تنفسی یک سری لوله هستند که از یک سو با هوای محیط و از سوی دیگر با فضای کیسه‌های هوایی ارتباط دارند و موجب انتقال هوا بین این دو فضا می‌شوند. تبادل گازهای تنفسی با خون تنها در کیسه‌های هوایی صورت می‌گیرد.

حنجره

 

حنجره در بالای نای و عقب حفره‌ی بینی قرار دارد. حنجره غضروف‌هایی دارد که باعث باز نگه‌داشتن آن می‌شود. در حنجره تعدادی تار یا طناب صوتی وجود دارد که ارتعاش آن‌ها به وسیله‌ی هوای بازدم باعث تولید صدا می‌شود. یک زایده‌ی غضروفی به نام «اپی‌گلوت» در هنگام بلع غذا، دهانه‌ی حنجره را می‌بندد و مانع ورود غذا به درون نای می‌شود. هوا بعد از حنجره وارد نای می‌شود. نای لوله‌ای ضخیم است که تقریباً 10 سانتی‌متر طول دارد و در انتهای خود به دو لوله‌ی کوچک‌تر به نام نایژه تقسیم می‌شود و هر نایژه وارد یک شش می‌شود.

نایژه‌ها بعد از ورود به شش‌ها انشعابات زیادی حاصل می‌کنند و نایژک‌های کوچک و کوچک‌تری را به‌وجود می‌آورند. نایژک‌ انتهایی به یک یا چند کیسه‌ی هوایی ختم می‌شود.

 

دم و بازدم

 

تنفس در آدمی شامل دو مرحله‌ی دم و بازدم است. ]پرده‌ی دو جداره‌ی جنب، شش‌ها را به دیواره‌ی قفسه‌ی سینه مربوط می‌کند. مقدار کمی مایع در بین دو دیواره‌ی جنب وجود دارد که لغزنده است و حرکات شش‌ها را آسان می‌کند. دم و بازدم نتیجه‌ی تبعیت شش‌ها از حرکات قفسه‌ی سینه است.[

هنگام دم هوا وارد شش‌ها و هنگام بازدم از آن خارج می‌شود. آدمی در هر دقیقه تقریباً دوازده بار دم و دوازده بار بازدم می‌کند. سرعت دم و بازدم را مغز کنترل می‌کند. زمانی که ساکن و آرام هستید نیازتان به اکسیژن کم است و دم و بازدم آهسته و کم عمق است ولی اگر شروع به ورزش سنگین کنید تنفس سریع‌تر و عمیق‌تر می‌شود.

 

 

بیش‌تر بدانید. (برای مطالعه)

 

à دستگاه تنفسی پرندگان در اساس با دستگاه تنفسی سایر مهره‌داران متفاوت است. جریان هوای درون شش‌های پرندگان یک طرفه و از عقب به سوی جلو است.

à بعضی جانوران برای انجام تنفس از همه‌ی سطح بدن خود استفاده می‌کنند. به این نوع تنفس، تنفسی پوستی می‌گویند. تنفس کرم خاکی، پوستی است.

à گنجایش شش‌های افراد مختلف با یک‌دیگر متفاوت است. هر یک از ما در هر دم و بازدم در حدود 500 میلی‌لیتر هوا را جابه جا می‌کنیم.

à در بیماری آسم، نایژک‌ها تنگ می‌شوند و تنفس را مشکل می‌کنند.

à تکلم با شرکت دستگاه تنفس و مراکز عصبی تکلم صورت می‌گیرد.

à تولید صدا با ارتعاش تارهای صوتی حنجره و واژه‌سازی به وسیله‌ی لب‌ها، دهان و بینی صورت می‌گیرد.

http://www.kanoon.ir/




طبقه بندی: چهارم دبستان، 
ارسال توسط نورالدین آهنگران
مرتبه
تاریخ : جمعه 17 آبان 1392

پایه سوال لینک دانلود
اول
کار در منزل
اول
املای تصویری
اول
املای تصویری
اول
پیک اول
دوم بنویسیم
دوم بنویسیم
سوم-دوم
تمرین ساعت
سوم
ریاضی
همه پایه ها دسته چک تشویقی
چهارم
ریاضی
چهارم جغرافی
چهارم
180 سوال علوم
پنجم ریاضی
پنجم هدیه ها
پنجم انشا
پنجم علوم
پنجم املا
ششم ریاضی



ششم علوم



تخته سیاه





طبقه بندی: ششم دبستان،  پنجم دبستان،  چهارم دبستان،  دوم دبستان،  اول دبستان،  سوم دبستان، 
ارسال توسط نورالدین آهنگران
(تعداد کل صفحات:5)      [...]   [2]   [3]   [4]   [5]  

آرشیو مطالب
نظر سنجی
تاثیرگذارترین عامل بر روی شما کدام مورد بوده است؟







صفحات جانبی
امکانات جانبی
blogskin

قالب وبلاگ